Sağlık

Yumurtalık kistleri anne olmaya engel mi

Prof. Dr. Orhan Ünal, gebelik düşünenlerin evvelce muayene olup yumurtalıklarına, rahmine ve rahim ağzına baktırmaları gerektiğini vurgulayarak, gebelik sırasında tedaviyi engelleyecek bir illetin varlığının da araştırılması gerektiğini anlattı.

Yumurtalık kistleri, yumurtalığın içinde görülen içi likit ile dolu kese yahut keseciklerden oluşuyor. Fakat sıvının apse, kan, kanser hücresi içerikli ya da berrak likit içeriği biçiminde olabiliyor, kistin içeriğine nazaran sıhhat açısından riski ve ehemmiyeti de değişiyor. Gebelik takibi ve bebekte anomali taraması için ultrasonografinin yaygın tasarrufu ile gebelikte yumurtalıkta kist tespit edilme orantısının da arttığını söyleyen Prof. Dr. Orhan Ünal, gebeliğin birinci 16-18. haftalarında tespit edilen 6 cm altındaki kompleks olmayan yumurtalıktaki kitlelerin yüzde 90’ının fonksiyonel yani doğal kistler olduğunu hatırlattı.

Her yaşta ortaya çıkabiliyor

Yumurtalık kistlerinin ortaya çıkmasında yaş bir faktör oluşturmuyor. Gençlerde yumurtlama sorunu olan kızlarda çatlayamayan sıradan ya da fizyolojik folikül kistleri her ay büyüyerek 5-10 cm ye ulaşabildikleri üzere polikistik over diye isimlendirdiğimiz küçük 0.5-1 cm boyutlarında seri halinde çok sayıda görülebiliyor .Yine 15-20 yaşlarında velev daha erken yaşlarda yumurtalıkta embriyolojik dokudan kaynaklanan kistler ortaya çıkabiliyor. Prof. Dr. Orhan Ünal, ama üreme çağında ve menopoz sonrasında görülen kistlerin kesinlikle kıymetlendirilmesi, ultrasonla takibi velev MR yahut tomografi üzere görüntüleme tekniklerinin yapılması gerektiğinin altını çizdi. Bununla birlikte kanda tümör belirteçlerinin (CA 125) kıymetlendirilmesi üzere ayrıntılı incelemeler de gerekebiliyor.

Sinsi ilerliyor

Yumurtalık kistleri umumiyetle sinsi ilerliyor ve haddinden fazla büyüme gösterip karın içindeki organlara örneğin mesane ya da bağırsağa basınç yapmadığı sürece belirti vermiyor. Bu nedenle de berbat huylu bir yumurtalık kisti, yıllık denetimlerini yaptırmayan bir hatunda ama ileri evrede yakalanabiliyor. Bu durumun da tedaviyi güçlükle bir noktaya getirdiğini söyleyen Prof. Dr. Orhan Ünal kelamlarına şöyle devam etti:

“Yumurtalık kistlerinin büyümesinin yarattığı en büyük risk, kistinin büyüklüğü ve tartısı nedeniyle sapından dönerek – ki bu duruma kistin torsiyonu diyoruz- beslenmesinin bozulup yumurtalık dokusunun hasar görmesidir. Bu durumda mahsusen genç yaşta gebelik istek eden bayanlarda yumurtalıklardan birini kaybetme riski ortaya çıkıyor.” Apandisit delinmesine benzeri belirtilere neden olan bu acil durumda, hasta şiddetli karın ağrısı ve sertleşmiş bir karın ile acil kliniğine başvurmak zorunda kalıyor. Tedavi edilmediği takdirde ise hayati değer taşıyor.

Hormonal nedenli kistlere dikkat

Yumurtalık kistlerinin her iki yumurtalığın tamamını kaplayıp mevcut yumurtalık rezervini azaltmadığı sürece gebeliğin oluşmasına mahzur oluşum etmediğine işaret eden Prof. Dr. Orhan Ünal, şunları anlattı:

“Bazı durumlarda iki taraflı kistlerde de gebelik görülebiliyor. Zira yumurtalık kisti dışındaki dokular sıradan olduğu için yumurtalık işlevini sürdürür ve aylık çatlama dediğimiz yumurtanın atılması devam edebilir. Lakin polikistik over sendromu ve endometriozis nedenli çikolata kistleri üzere hormonal etkileşimle kontaklı oluşan kistlerde çoğunlukla yumurtalığın hormon üretimi yahut çalışması bozuk olduğu için yumurtlama gerçekleşemez ve kistler varken gebe kalma fonksiyonu engellenebilir.”

Bu nedenle gebelik düşünenlerin evvelden muayene olup yumurtalıklarına rahmine ve rahim ağzına baktırmaları, gebelik sırasında tedaviyi engelleyecek bir illetin varlığını araştırmaları gerekiyor. Prof. Dr. Orhan Ünal bunun dışında yapılması gerekenler konusunda şunları malumatları verdi: “Düzenli smear aldırılmamış yahut hiç bakılmamış ise vajinal smear baktırılması, ultrason ile yumurtalıkların ve rahim muayenesinin yaptırılması gerekir. Şayet görüntülemede elde edilen sonuçlara nazaran, anormal bir durum varsa değerlendirilmeli, şayet gebeliğe ya da gebeliğin devamına mahzur bir durum oluşturuyorsa tedavilerini yaptırmaları değerlidir. Ayrıyeten rutin gebelik öncesi kan sayımı, kan şekeri, idrar tahlili, kızamıkçık geçirip geçirmediği, tiroid muayene ve tetkikleri üzere ve mevcut şikayetleri varsa onlara yönelik tetkiklerin yapılması kıymet arz eder.”

Hamilelik periyodunda yumurta kisti varsa

Umum olarak gebelikteki ortaya çıkan kistlerin büyük çoğunluğunun âlâ huylu olduğunu ve ilerleyen gebelik haftalarında resen gerilediğini söyleyen Prof. Dr. Orhan Ünal, “Gebelikte tespit edilen, uygun ya da makûs huylu yumurtalık kistlerinin birçok tek taraflıdır. 16 – 18. haftadan sonra gerilemeyen kistlerin büyüme riski daha ziyadedir. Devamlılık gösteren büyük kistler torsiyon, rüptür, kanama yahut güçlükle veladet komplikasyonlarına neden olabilir. O yüzden bu üzere kistleri takip eden tabibin operasyon zamanlamasını komplikasyon olmadan yapması çok değerlidir. Bu kistlerin kötüleşme mümkünlüğü yüzde 1-8 civarındadır.”

Gebelik sırasında over kisti torsiyonlarına yani kistin sapından dönmesine bağlı şiddetli ağrılar meydana gelebildiğini söyleyen Prof. Dr. Orhan Ünal, “Ağrının oluşturduğu gerilim faktörü erken tevellüt yahut düşüğü tetikleyebilir. Tıpkı devirde yumurtalık kistinin büyüklüğüne bağlı olarak yahut kistte meydana gelebilecek komplikasyonlar nedeniyle düşük tehdidi ya da erken tevellüt ağrıları başlayabiliyor. Kistlerin direkt bebeğe bir anomali oluşturma üzere zararlı bir tesiri bulunmaz. Fakat erken veladet ya da düşüğe yol açarak dolaylı tesir ile bebeğin erken doğması durumunda birtakım olumsuz tesirler ortaya çıkabilir.” dedi.

Gebelikteki kistler nasıl takip edilmeli

Endometriozis ya da çikolata kistlerinin gebelikte gayrı kistlerde yapılan takip açısından bir fark bulunmadığını söyleyen Prof. Dr. Orhan Ünal, takip ve tedavi konusunda şu haberleri verdi:

“Kötü huylu kistlerde yüksek çıkan tümör belirteci dediğimiz ‘CA 125’ kıymeti bu kistlerde de yüksek çıkar ve telaşa yol açar. Son vakitlerde ‘HE 4’ denilen ve gebelikten etkilenmediği düşünülen tümör belirtecinin de istenmesi, çok az da olsa görülen endometriozis ve kanser mümkünlüğünü pahalandırmak bakımından değerlidir. Polikistik overde ise yalnızca gebe kalma konusunda tedavi gerektirebilir. Gebelik ile bir arada görüldüğünde hiçbir kişisel takip gerekmeyip alışılagelmiş gebelik izlemine devam edilmesi kafidir.”

Bir önceki yazımız olan En iyi saç kurtarıcı ürünler ve fiyatları başlıklı makalemizde saç hakkında bilgiler verilmektedir.

Etiketler
Daha fazla göster

Benzer Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapat